Landschapsbeheer Nederland Samen voor ons landschap

Korte termijnkeuzes prevaleren

Het is geen goede ontwikkeling om de nationale verantwoordelijkheid voor de Nationale Landschappen en Rijksbufferzones af te schaffen. In de Structuurvisie wordt alleen nog maar gesproken over de main-, brain- en greenports. Dit zijn gebieden die volgens het rijk van nationaal belang voor de economische ontwikkeling en concurrentiekracht. Het rijk hevelt taken, zoals de verantwoordelijkheid voor de Nationale Landschappen, over naar met name de provincie en vertrouwt erop dat alles goed komt.

De belangenafweging kan niet alleen aan provincies en gemeenten worden overgelaten. Daarmee begeven wij ons op een hellend vlak. Het risico is namelijk, zo schetst het Ministerie van Infrastructuur en Milieu in haar eigen Milieueffectrapport, dat het voorgenomen beleid leidt tot verrommeling, versnippering en verstedelijking van de Nationale Landschappen. Lokale en korte termijnkeuzes zullen gaan prevaleren vreest Landschapsbeheer. En er wordt geen budget meegeleverd. Het rijk gooit het landschap over de heg bij anderen. Een heg waar nauwelijks nog beheergeld voor is!

Nationale Landschappen van nationale waarde

Nationale landschappen werden in het verleden opgericht om unieke landschappen die van nationale en internationale waarde zijn, te behouden en te ontwikkelen. Voor veel mensen zijn dit aantrekkelijke landschappen om in te wonen, te werken en te recreëren. Het is ons nationale erfgoed, net als de schilderijen van Rembrandt en Van Gogh.

Rijksbufferzones liggen in stedelijke gebieden en zijn bedoeld om het landschap open te houden. Grootschalige woningbouw en industrie zijn niet toegestaan. Aanpassingen in de landbouw en ontwikkelingen ten behoeve van de recreatie mogen echter wel.

Zowel de Nationale Landschappen als de Rijksbufferzones dragen bij aan onze nationale identiteit en de Nederlandse concurrentiekracht. Benadrukt moet worden dat een mooi landschap ook nog eens een belangrijke bijdrage levert aan het vestigingsklimaat van bedrijven.

Nature ports

Wij vinden dat er 'nature ports' moeten komen, naast de in de Structuurvisie genoemd main-, brain- en greenports,  waarin landschappen van nationaal belang op nationaal niveau worden beschermd. Hierin worden de Nationale Landschappen en de Rijksbufferzones opgenomen, met voldoende middelen voor het beheren en ontwikkelen van landschapswaarden. Via de nature ports worden nationaal kaders geschapen; de provincies kunnen binnen de kaders de regie voeren.

Cultuurhistorische paragraaf lichtpuntje

Het idee van de ook onlangs verschenen Visie Erfgoed en Ruimte om cultuurhistorie als verplicht onderdeel op te nemen in elk nieuw bestemmingsplan is een lichtpuntje volgens Landschapsbeheer Nederland, dat scherp in de gaten zal houden hoe dat in de praktijk zal uitpakken. De Visie Erfgoed en Ruimte is complementair aan de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte en beide visies kunnen dus niet los van elkaar gezien worden. Niet verbazingwekkend is dan ook dat de visie verder vooral uitgekleed beleid beschrijft. Met het 'gewone landschap' waar Landschapsbeheer voor staat zal het rijk zich niet meer bemoeien.

Positieve effecten landschap buiten beschouwing gelaten

Overzien we beide beleidsstukken, dan ontkomen we er niet aan te constateren dat het landschap in ons land hier niet mee gediend is. De terugtrekkende centrale overheid verwacht veel heil van de markt, die niet te veel gehinderd mag worden door regels of 'lastige zaken' als landschap en erfgoed. Als het dienstbaar is aan de economie kan er veel, zolang dat niet het geval is doen we zo weinig mogelijk. Economie wordt dan wel op een bepaalde manier geïnterpreteerd. De positieve effecten van een hoogwaardig landschap op gezondheid,welzijn, beleving, vestigingsklimaat, etc., worden buiten beschouwing gelaten. Dat rekent makkelijker. Maar het is niet het hele verhaal.

Meer informatie

Wilt u meer informatie over dit onderwerp, neem dan contact op met Arno Willems of Edwin Raap, Landschapsbeheer Nederland, 030-2345010

Download hieronder de zienswijze van Landschapsbeheer Nederland op de Structuurvisie.

Zienswijze Landschapsbeheer Nederland