Landschapsbeheer Nederland Samen voor ons landschap

Risico predatie gebiedsafhankelijk

“Het risico dat er bij nestbescherming nesten verloren gaan doordat predatoren profiteren van achtergelaten voet- en/of geursporen, is niet geheel uit te sluiten. Maar die kans op predatie is sterk afhankelijk van de predatiedruk in een gebied en die varieert heel sterk tussen gebieden. Er zitten nu eenmaal niet in elk gebied evenveel kraaien, vossen en andere predatoren. Verder staat vast dat niets doen er veelal toe leidt dat veel meer nesten verloren gaan door landbouwkundige activiteiten. Hierbij bestaan er ook verschillen tussen landbouwactiviteiten. Zo loopt een nest bij maaien op grasland meer risico dan bij chemische gewasbescherming in graanpercelen omdat bij maaien de hele oppervlakte wordt bewerkt en bij chemische onkruidbestrijding niet. Daarom is het onverstandig om de resultaten van één gebied landelijke geldigheid te geven.”

Vrijwilligers verhogen broedsucces wel

De gegevens van Landschapsbeheer Nederland laten zien dat in 2008 van alle toen 113.000 gevonden nesten ruim 72% met succes uitkwam en dat 17,5% door predatie verloren ging. Van de ruim 22.000 nesten waarvan in 2008 echt bekend is dat ze daadwerkelijk beschermd zijn tegen landbouwkundige activiteiten kwam zelfs ruim 75% met succes uit en werd slechts 14% gepredeerd. Er is dus geen sprake van dat 'de traditionele manier van weidevogelbescherming averechts werkt', zoals gesteld in het persbericht van De Monden. Vrijwilligers zorgen er via het markeren van nesten en het overleg met de boer voor dat driekwart van de nesten uit gebroed wordt. Zonder deze bescherming zou dit – juist op bouwland! – hooguit 5% zijn. Vrijwilligers fungeren overigens ook in de periode dat er kuikens rondlopen als ogen en oren in het veld. Zij informeren de agrariër over de locatie waar de kuikens lopen, zodat deze hiermee rekening kan houden bij zijn werkzaamheden.

Aanpassing gedrag aan lokale situatie

“De cijfers van 2008 zijn geen uitzondering, deze resultaten hebben we ook in andere jaren”, volgens van Paassen. “Natuurlijk zijn er gebieden waar de predatiedruk hoog ligt. Dan moet je als vrijwilliger je aanwezig¬heid in het gebied en je werkwijze bij het beschermen van nesten aanpassen. Dat vraagt deskundigheid ten aanzien van weidevogelbescherming en continue alertheid op veranderingen in de lokale situatie. Een echte weidevogelbeschermer weet dat en laat het belang van de vogels altijd voorgaan”. Overigens wordt deze werkwijze niet alleen toegepast in gebieden met een hoge predatiedruk. Ook elders zijn vrijwillige weidevogelbeschermers er meer en meer van doordrongen dat rust in het veld, voorkoming van verstoring en rekening houden met de kans op predatie van groot belang zijn voor het uitkomen van weidevogellegsels. Zij bezoeken de legsels bijgevolg alleen indien nodig, en dan ook nog eens op momenten die de kans op verlies zo klein mogelijk is.

Kuikenland

“We moeten bedenken dat weidevogels niet klaar zijn als de eieren zijn uitgekomen. De kuikens moeten ook nog de kans krijgen om groot te worden. Ook in die periode (4-5 weken) lopen ze risico om gepredeerd te worden of anderszins ter sneuvelen. Dan helpt het enorm als er voldoende 'kuikenland' is. Dat is met name grasland of grasstroken op bouwland met veel kruiden en een open vegetatiestructuur zodat kuikens voldoende voedsel kunnen vinden én bij gevaar kunnen schuilen in de iets dichtere stukken vegetatie. Veel weidevogels broeden op percelen zonder een contract voor bijvoorbeeld uitgesteld maaien. Dat kan ook niet anders want als op elk perceel met nesten een beheercontract voor uitgesteld maaien zou liggen, zou het weidevogelbeheer nog veel duurder uitpakken voor de overheid dan nu. Het is ook niet nodig. Op voorwaarde dan dat er naast percelen met nestbescherming ook voldoende percelen zijn met strokenbeheer en uitgesteld maaien. Dan komen niet alleen de eieren uit maar hebben de kuikens ook kans om groot te worden. Nestbescherming dekt dus slechts een deel van de broedcyclus van weidevogels maar het is wel een essentieel onderdeel. Er moeten wel voldoende eieren met succes zijn uitgekomen. Dan bestaat er ook de kans dat er voldoende kuikens groot worden”.

Meer informatie

Voor meer informatie: Landschapsbeheer Nederland, Aad van Paassen: 030-2345010

Of ga naar www.weidevogelbescherming.nl, klik bovenin het schermbeeld op Legsels en selecteer dan het jaar 2008